Analisis di Carnaval 2012 (parti 1)
Pa Juby Naar
Awe manera a bira tradicion, ta cuminza atrobe cu “Analisis di Carnaval “. Lagami cuminza cu e final cu ta e paradanan grandi na San Nicolas y na Playa. Manera tur hende por a lesa ayera, tabata trata di un carnaval Super. Tur cos cu un parada ta encera, nos a haya cu e paradanan grandi. Tin si cosnan cu no tabata di agrado, pero kizas den transcurso di dianan lo cay riba nan. E parada tabata mas chikito ta berdad, pero e tardanzanan a yuda tene mas largo den duracion. No ta na Aruba so e parada tabata mas chiquito, a Corsow tambe, sinembargo, tur hende a goza di dje.
DESPUES
DI PARADA
Prome cu paradanan tur sorto di critica y problema tabata tin y henter e isla tabata cabez abao. Pero asina cu e paradanan pasa, tur hende ta lubida tur keho y tur critica di henter temporada pasobra e buniteza di temporada a tapa tur malcontento.
Buniteza di parada a tapa e problema grandi di musica; e pay per view cu no a sigui; e falta di candidatanan pa e eleccionnan; y asina por menciona un pa un di e actividadnan y tur sucedido di ultimo simannan. Tur hende a lubida nan malcontento, keho y critica y ta spaar esey pa otro aña.
SAC a haya golpi di tur banda, pero na final, e gruponan di carnaval cu a scapa e carnaval cu su luho y buniteza a pone tur hende lubida e tiramento di golpi. Den seno di nos gobernantenan tabata tin tur sorto di expresion scondi contra SAC, pero e paradanan a tapa tur esaki y NADA no ta bin sali afo manera ta custumber na Aruba.
COMIENZO
Nos ta keha di e tantisimo bebemento durante carnaval y cu tur cos ta draai rond di buracheria y problemanan causa pa alcohol. Pero e prome actividad so ta un invitacion caba “pa bebe”, manera e cancion ta bisa. Ta cuminza cu “Mecha di Carnaval” cu ta un actividad patrocina pa un compania di cervez.
Pero e no ta nada otro cu bendemento di algun plato di un grupo of mas, bebida na e standnan y show di banda. Ta djis e cara di Hebbe Hebbe a cambia aki y cu otro marca patrocinador. E Mecha ta djis ruman di Hebbe Hebbe y no ta un actividad pa habri carnaval cune. E explosion di comienzo ta e “Fakkeloptocht” cu ta e nomber original historico 34 aña caba. No e “Parada di flambeu” ni e “Torch parade” cu nos kier pronk cune pasobra ta papiamento y pasobra ta ingles pa turistanan compronde. Turismo te ainda ta un capa usa cu carnaval.
TURISMO
Pakico turismo ta un capa usa pa carnaval? Pasobra tira un bista atras y wak e temporada aki for di comienzo dia 6 di januari pa ayera. Cual hotel a contribui cu grupo di carnaval; cu banda musical; cu carosa di carnaval; cu promocion di nos actividadnan? Cual casino ? Nan ta usa carnaval si cu anochi cu algo pa tapa cara di nan bishitantenan, pero no ta promove actividadnan pafo di hotel pasobra mester tene tur hende paden pa nan F&B funciona y bende bon. Cual ta e ultimo aña cu nos a mira un candidata pa reina di carnaval di un hotel of casino?
REINANAN
Skirbiendo di reinanan ta trecemi riba e eleccionnan. Mi ta haya masha duele cu na Aruba no tin mucha muher mas di 6 pa 11 aña, ni mucha muhernan hoben di 12 pa 16 aña, ni mucha muhernan di 17 aña bay ariba. Pa eleccion infantil a mira 4 y di hubenil 2 candidata, y pa reina grandi 5 candidata.
Unda tur otro mucha muher ta? Si, mi sa cu placa ta henter e cos, pero esey ta algo cu TUR hende y SAC a mira, no di awe pero di 15 aña pasa caba pa mi no bay mas atras. Eleccion di reinanan mester haya un “Overhaul” completo, cuminsando for di CERO. Mester cambia henter e sistema, stipulacionnan, reglamentonan etc. Nos ta eligi MISS ARUBA ni ta eligi MISS UNIVERSO.
E candidata mester por papia di carnaval, di e club of organizacion cu e ta representa, y combina cune SHOW estilo nobo cu mester delibera ariba y cambia, sin cu tin gastamento di un dineral den efectonan di luz y sonido di 10 pa 20 mil florin y otro efectonan. Tin sigur 9 luna pa reuni continuamente riba actividadnan y trece cambio den TUR COS cu mester di un OVERHAUL
completo. Pakico no por bolter tur cos y bini cu un comienzo nobo y moderno na lugar di ripiti e mes cosnan decada tras di decada?
EHEMPLO
Si mi ta candidata di “Los Laga bay”, mi por papia con 30 aña pasa Los laga bay a cuminza, cu blachinan di mata rond di curpa cu tur sorto di paña y lenso, pa cambia den transcurso di aña y desaroya den un grupo di massa, sin roadpiece, sin carosa y riba esey sa di logra premio di grupo cu mas CREATIVIDAD.
Tur esaki e candidata por splica den 10 minuut of 15 minuut di presentacion UN BIAHA ( si tin 8 of mas participante). Esey so ta encera presentacion speech y show den un. No ta esun mas bunita ta escoge pero esun cu mas toke di nos carnaval. Esaki ta djis un tirada di e mil opinionnan cu lo por tin pa cambio.
Cu 8 of mas participante por yen un anochi di 2 pa 3 ora trankil.
Asina nos por haya centronan di bario, distritonan, clubnan, y otro organizacionnan pa participa cu reina sin tin deroche di placa pa famia of organizacion. E candidatanan por wordo eligi apart pa nan organizacion y usa e anochi aki como anochi di recauda fondo. Pakico e mester ta un eleccion di BELLEZA? No ta carnaval ? Tene den cuadro di carnaval.
MRS CARNIVAL
Hasta eleccion di Sra Carnaval a para bira MISS ARUBA of certamen di MISS UNIVERSO… Gastamento di placa na grandi pa presenta e señora cu e trahe di gala mas bunita, di e disfraz mas bunita y di e speech di mas bunita . Tempo cu e Mrs. Carnival tabata cu e humor den presentacion, e anochi tabata hopi mas placentero cu e certamen di MISS MUNDO di awe.
Aki tambe por haya sigur 8 pa 15 candidata si traha riba dje, y si organizacionnan cuminza traha y prepara for di awor. Si mira bon, el a bira un certamen COMERCIAL caminda parce cu ta establecimentonan ta competi contra otro pa nan “Promocion comercial”. SAC tin cu cuminza pensa riba esaki y cuminza reuni riba e eleccion aki tambe for di awor y no aki 9 luna, bini cu reglamentonan masha bunita riba papel, cu exigencianan cu toch no ta mantene seriamente.
PRINS Y
PANCHO
Prins y Pancho e aña aki a bay mihor. Ainda lo por trece cambionan pa mehoracion. E escenario di Entertainment Center no ta duna pa un eleccion asina. E ta mucho grandi, hancho y profundo y e publico no ta mira bon kico ta wordo presenta, ni mira e candidatonan bon, ni cu television ( cu no ta wordo transmiti manera mester ta tampoco). Mester percura ora di inscripcion cu cada pareha tin un sponsor, pa cubri su gastonan. Gastonan pa Prins y Pancho ta mucho halto pa famianan por carga. Mester haci esaki mas simpel.
Prins y Pancho mester por haya un trahe special pa ora e gana, e ta representable cu e trahe aki na tur actividad y na tur parada y reconocible mes ora como Prins. Esaki tambe ta algo cu mester traha ariba for di AWOR y no warda MAÑAN of OTRO MAÑAN of pa Elfde van de Elfde. Pone fecha pa inscripcion oficial pa por cuminza prepara candidatonan for di awor. Percura pa tin potretnan di candidatonan pa medionan di publicidad haya y cu pueblo por mira kende nan ta. Por tin entrevista cu nan y promocionnan por ser haci.
Esakinan ta cosnan cu por prepara asina cu cuminza cu e anuncionan di inscripcion. Puntra e pueblo kendenan tabata e candidatonan di ultimo 10 aña ningun hende sa pasobra no a mira potret di nan prome cu eleccion ni despues di eleccion pasobra “participantenan” ta solamente un nomber y faam despues. Ta e ganadornan so ta keda menciona.
TUMBA
PABIEN
Tempo cu a cuminza cu concurso di tumba na 1971, el a cuminza como un actividad pa recauda fondo y nada mas. Pero tumba ganador a crece bira e ritmo den paradanan, te cu roadmarch a domine y el a cay. E concurso a sigui, hala rosea aki haya oxigeno aya te cu nos ta mira concurso di tumba ta creciendo y cu sanger nobo atrobe,.. Pero unda e tumbanan ta keda despues ? Ni na radio no ta scucha nan.
Ta e dos dianan despues di concurso ta scucha algun tumba na Radio, si e presentadornan no ta papia 55 minuut di cada ora of papia den e tumbanan 3 minuut di e 4 minuut di tumba. Mi ta sigur cu di cada 100 amante ferviente di tumba, e puntra su mes na momento di lesa esaki, cual ta e tres tumbanan ganador, sigur ta un so lo sa esey, si no ta 1 den 200. Loke si mi ta haya falta di dje ta un “happening” pa inscripcion di tumba.
E inscripcion di tumba mescos cu pa e otro concursonan ta “HOPI LAAF”. Por tin un equipo di sonido tocando, pero ambiente ta keda afo. No ta ni publica potret di tumberonan, y pa ora haya programa di SAC ya tur cos ta riba man cu ni traha no por traha normal pa promove e concurso. Pa otro concursonan ta mescos.
BANDANAN
Pero pa animacion y promocion di cantantenan, compositornan, areglistanan bandanan etc. ta e bandanan tambe y esnan menciona aki tambe mester duna un man. Ta nan actividad y nan anochi e ta bay bira.
Si nan coopera y duna un man musicalmente of cu un actividad di nan mes durante inscripcion y cu bon promocion su tras, ta hopi interes nan ta crea e ora ey pa e actividad. Seriedad mester bini tambe di SAC den forma cu dia di inscripcion, mester entrega nomber di cantante, compositor, areglista, banda, y titulo di tumba oficialmente. No ta permiti ningun cambio despues y si pone un secuencia di cantante pa banda, mantene esaki tambe. Si inscripcion no por ta completo TA KEDA AFO sin ningun EXCEPCION pa esaki of EXCEPCION pa esaya.
Esaki mester conta pa inscripcion pa e otro concursonan musical tambe. For di awor por cuminza traha riba e concursonan aki. Nada di warda te november of december of januari.. Mihor ainda ta pa laga e bandanan cuminza promove nan cancionnan for di januari caba na emisoranan si nan tin nan graba.
TUMBERITO
Mi a bula pa tumberito, riba e parada di blaas, pasobra esey por keda mescos ainda. Nos tin lunanan largo cu por traha riba tumba pa e muchanan. Pa dia di inscripcion ya tur mucha por ta cla caba cu nan tumba . Por cuminza traha riba e All Stars Band pa e muchanan for di awor, y hasta duna oportunidad pa traha areglo pa instrumentonan di blaas for di awor.
SAC mester por busca un manera pa pone fondo un banda pa Areglistanan y dirigente di banda y musiconan cu lo ta den e banda. Mayornan di e muchanan tin basta gasto caba cu cada mucha cantante. No ta necesario grupo di baile cu bunita trahe di baño. Un pareha bailador mes ta suficiente y bunita si nan ta bon prepara. Tur e gastamento di placa pa grupo di baile ta di mas. Ta e cantante y su presentacion di tumba ta conta.
YOUTH
PARADE
E Youth Parade por wel di OVERHAUL atrobe. E tabata e continuacion di Parada di Blaas di Aruba Tivoli Club, pero a caba na nada. Lienchi a trata di mantene na bida como Youth Parade, pero ainda e no por haya su lugar. Esaki tambe ta un di e actividadnan riba cual mester reuni y trece cambio pa crea mas interes. Tin sigur 6 luna pa delibera y move riba dje pa otro aña e por ta exitoso totalmente.
Riba mes dia a tene un FLIP FLOP carnival beach festival. Esey tambe ta un actividad cu NO MESTER. E ta nada otro cu un actividad di bebe , bebe y bebe y cu musica di banda. Otro actividad comercial cu por wel di keda afo. Cu hubentud lo rabia cu mi ta sigur. Pasobra esaki ta e tipo di actividadnan unda nan por bay y haci kico nan kier manera nan kier y cu e bebemento y e musica ta den cielo nan lo ta cu e actividad aki.
ENTREGA
DI MANDO
Entrega di mando tambe a bira un actividad cu pa mas di 15 aña caba mester a cambia. Ken sa kico a pasa aki ? No tin radio ta transmiti, no tin promocion, no tin nada mas cu un of dos discurso tira con cu ta, cu un mensahe cortico pa hubentud y carnavalistanan , ban drenta come y bebe algo y el a caba. Ta e mas o menos 20 hendenan cu entre nan algun turista a para eynan. E otronan tin di haber cu e prins y panchonan y e reinanan presente.
Entrega di Mando mester por tuma lugar cu un actividad cu un placer pa bay mira. E ta tumando lugar MANER SCONDI anualmente. Manera scondi, pa motibo cu e ta tuma lugar como si fuera ningun hende sa di dje, kico e ta encera y ta su mañan por mira un of mas potret den corant. E no tin ningun atraccion di of pa publico. Pasobra e ta un tradicion, el a sigui mescos.
E atraccion di dje tabata e parada di auto cu ta sigui despues y core rond di Aruba. SAC tabata publica den su programa e ruta rond di nos isla, pasando Noord, Paradera, Piedra Plata, Santa Cruz, Balashi bay ariba y termina na San Nicolas pa cuminza e parada. E por wel di sigui asina y sin problema.
Ta e uso di jeepnan, pickupnan yen di hende den baki, motocicletanan coriendo pa loco y despues quadracernan a daña tur cos. Por wel di tin un parada permitiendo tanto jeep cu e prins y panchonan aden (limita) , sigui pa tanto auto (limita) y despues di e autonan e motociclistanan y quadracernan (limita) . Cu polis dilanti y polis patras, y sin cu ta pasa otro riba ruta, por haci e parada aki . Siquiera asina Aruba sa cu e mando a wordo pasa. Por pensa den e lunanan aki otro alternativa, planea esaki bon y bini cu un cambio.
PARADA
Mi no ta mishi cu paradanan di mucha. E unico cos cu mi por menciona ta cu paradanan di mucho por tin participacion di hopi mas mucho si no ta pa e creatividad cu mester pa traha bunita grupo, sin cu tin cu bay den luho si no por.
E otro banda ta cu antes tabata tin scolnan ta participa cu grupo, pero den e scolnan mes ta falta interes pa forma grupo di scol. Ta falta interes pa reuni cu mayornan y busca manera pa bin cu ideanan y tema pa e scol, sin cu mester bay den gastonan extremo. No ta MESTER cu ta un banda tin cu toca pa e muchanan. Por haya tambe e sistemanan di sonido cu ta sali mucho mas barata y mi ta sigur cu tur lo kier coopera cu muchanan y cu scolnan.
Tin bandanan chikito cu tambe lo kier coopera cu scolnan. E muchanan mester siti cu nan ta den carnaval, cu nan ta riba caya bailando y gozando cu carnaval. Esakinan ta cosnan cu e scolnan por traha riba for di awor caba. Si entre e maestranan no tin suficiente interes, por permiti esnan interesa pa inclui mayornan y boluntarionan pa yuda cu e scol. Por tene reunionnan hunto y yega na e grupo di scol y cu tur cos cu mester pa parada, si traha, prepara y programa. Mi mes ta un cu ta dispuesto pa duna ideanan ..
IDEA
Mi a yega di ofrece algun adulto participante di scol, idea pa sali cu parada di por lo menos 100 mucha pa cada scol. Nan a keda di reuni despues di evaluacion di parada y despues di un aña a topa nan atrobe, y e contesta tabata: “Mi a lubida!” “nos no a reuni pa evalua mas”, ”por haci’e otro aña ?” Wel…. di dos aña tambe a pasa y e aña aki nan tabata mescos cu un grupo ito di mucha y mayoria di scol mes a keda unda banda pasobra nan no por a cubri gastonan, locual lo tabata cla cu costum, cos di bebe y come y musica pa cada scol (4) pa por lo menos 100 mucha cada. Esey ta e interes cu tin na scolnan pa e scolnan drenta bek den parada. Mira con bunita e scolnan di Santa Cruz y di Savaneta si ta tene nan parada. Paradanan bunita y colaboracion di musica.
MAÑAN
Mañan ta sigui cu e analisis y sugerencianan por drenta via: jubynaar@ hotmail. com ==








