ORANJESTAD (AAN): Aruba a pasa un Diadomingo atardi, anochi, y Dialuna madruga masha horible mes! Algun hende a keda como 11 ora sin coriente. Hopi producto den freezer a core bira awa. Hendenan no por a drumi nada mas, ora cu coriente a bin bek Dialuna mainta despues di 4:00 am.
Y hendenan cu a haya coriente, a keda cu miedo di cende nan aparatonan, debi cu tanto e frecuencia, y tambe voltahe na nan cas tabata fluctua masha mahos mes.
Dialuna mainta trempan, Director y gerencia di WEB Aruba NV a convoca un conferencia di prensa di emergencia, pa splica pueblo kico exactamente a causa e blackout di Diadomingo atardi.
Director Luis Oduber di WEB Aruba NV. a keda subraya con e empleadonan di e planta di energia a haci nan maximo esfuerzo pa reestablece coriente pa e isla.
Segun Oduber, tabata Diadomingo pa 5:18 pm exactamente cu a experiencia loke el a yama “un storing” den nan Centrale, ora cu un vapor boiler su FD fan (cu ta esun cu ta pusha aire den e boiler), a stop di traha, esta a ‘trip’.
DESBALANZA DEN CENTRALE:
E dificultad tecnico aki a trece un desbalanza den e Centrale na WEB Aruba NV. Consecuencia di esey, ta cu e Operators a reacciona door di benta algun load afo pa evita cu e ta empeora den Centrale. Asina nan a desconecta e lineanan cu ta conoci como “Elmar-1”, “Elmar-2” y tambe “Elmar-3”.
Esnan cu sa di e storianan di WEB den decada di 1980 y 1990, sa cu e compania ta haci esaki pa stabiliza e operacion, y evita cu full e planta ta cay afo.
Pero Diadomingo na momento cu esaki a sosode, ainda e causa principal no a wordo identifica. Y den caso di un fayo asina, tin di haci un procedimento pa identifica e causa, y mesora isola e problema.
DIARIO sa cu e otro barionan cu si a keda cu coriente, a keda experiencia un coriente instabil cu tabata fluha. Un poco despues, otro sorpresa ora cu diripiente Turbina #6 tambe a trip.
Como cu e Turbina aki no a funciona mas, a pone henter e Centrale di WEB a bay den un desbalanza di e sistema, y pa tal motibo pa 7:08 pm, full e planta a bay abao. Aruba a keda den scuridad.
Director di WEB, a splica cu entre 5:18 pm y 7:08 pm, e desbalanza no tabata por a wordo identifica por completo, y e blackout a presenta.
WEB Aruba NV mes tin di start un generator di emergencia pa nan planta haya coriente. Unavez cu Centrale ta bek cu coriente, e ora nan por cuminza traha pa lanta e planta poco-poco segun secuencia.
Mientras cu ta start motor y generatornan, tin di warda pa esaki genera un load suficiente, pa asina por cuminza duna NV Elmar coriente bek. Segun Oduber, riba Diadomingo anochi a escoge pa cuminsa cu e barionan mas cerca di Balashi, pues a pone coriente riba Elmar-1 y tambe Elmar-2, cu ta Santa Cruz y Pos Chikito.
Sinembargo e sistema a keda for di balanza. Y esey a pone cu pa 8:52 pm, e sistemanan mes a shutdown y Aruba un biaha mas tabata den blackout. No por a mantene e sistema total.
A IDENTIFICA E FAYO:
Asina a cuminza traha mas ferviente pa haya sa e fayo. WEB Aruba NV a identifica e fayo banda di 9:00 pm.
E fayo a resulta di ta un “lightning arester” na e Transformer di e Turbina di Emergencia. Segun Oduber, e problema den WEB NV tabata dificultadnan hopi tecnico. E ta un sistema complica y dificil hinca den otro. Sr. Oduber a duna un splicacion riba e problema y e sistema den WEB Aruba NV.
Oduber a splica cu e turbina di gas no tabata den funcion, aunke cu si e tabata conecta. E transformer ta duna energia pero e turbina di gas no ta bezig ta duna coriente. Door di e short, e boiler a ‘trip’ na prome instante.
Ora di produci coriente, ora cu perde un ekipo, e ta den operacion. E boiler y e turbina tabata den operacion. Esakinan a ‘trip’ y a concentra aki buscando e fayo. E turbina di gas no tabata den funcion, y na prome instante e tecniconan di WEB Aruba NV no a ni pensa cu esaki lo tabata e fuente di e fayo.
Unavez cu e identifica e problema, e expertonan a isola esaki. Unavez cu a haci esey, e ora pa 9:24 pm a cuminsa start-up e planta pa di dos biaha. Durante cu tabata start up prome biaha e barionan chikito, door di e fayo aki, e sistema a keda for di balansa, a bay un biaha mas den blackout. Elmar-1 y Elmar-2.
Diadomingo anochi pa a restablece coriente, a cuminsa cu unidadnan chikito. A haci esey, pasobra prome cu nan inclui kabelnan di distancia largo, e sistema mester ta robusto. Na momento cu schakel-in, e ta causa un desbalanza y si e sistema di produccion no ta suficiente solido, e por benta e planta abao atrobe.
Segun Oduber, riba Diadomingo anochi laat a escoge pa bay poco-poco cu dunamento bek di coriente. Esey tabata cu pasonan chikito.
Mientras tanto WEB a logra pone e prome boiler den servicio, produciendo vapor cu a start un turbina generator grandi. Tambe a start e di dos boiler cual a dura masha hopi mes. Y poco poco hunto cu Elmar a cuminsa suministra coriente na henter comunidad y pa 4:40 am a logra suministra full Aruba. Pa e ora ey ya caba hopi ciudadano tabata prepara pa lanta caba y bay traha.
Riba e potret por mira e tecniconan di WEB Aruba NV trahando riba e lighting arrester riba e transformer, cu ta un tubo di metal cu ta yuda desvia cualkier lamper cu den mal tempo dal eyriba.









