ORANJESTAD(AAN): Cancer di Cuero ta mas prevalente na Aruba, segun dokter di cas, Sharlene Vis. Ta importante pa nos sa kico pa haci pa preveni. Tambe ta importante pa nos sa ki ora pa acudi na dokter. Cancer di cuero cu ta maligno, por parti nan den dos grupo. E non-melanoma skin cancers. Esta e cancernan cu no ta melanoma y bo tin tambe e cancernan cu nos ta yama melanoma.
Non-melanoma:
Ora cu ta papia di non-melanoma skin cancers, ta papia di dos tipo di cancer di cuero, cu ta e basaliomanan y e spinocelulaire carninomen. Tur dos tipo ta cancer di cuero cu e factor di riesgo ta rayonan ultra violeta di solo. En berdad nos ta biba den un area tropical di mundo, unda cu solo ta cay directamente riba e superficie y tambe riba nos cuero.
E ora eynan ta hopi importante pa proteha nos cuero contra e rayonan Ultra violeta cu ta bin di e solo. Vooral di e cuero ta un cuero cu no tin hopi pigment. Hende cu ta di color mas cla, cu tin menos pigment, e ta mas na riesgo. Un hende cu tin mas pigment, un hende mas scur ta un tiki mas protehi. E pigment den nos cuero ta eigenlijk fungi manera un parasol cu ta proteha nos contra e rayonan aki di solo.
Ta importante pa evita solo den e piekhournan, cual ta entre 10’or di mainta y 4’or di atardi. Si ta bay lama y sigur si ta bay cu mucha, cu nan cuero ta mas sensibel, mester bay prome cu 10’or di mainta of despues di 4’or di atardi. Asina mes mester proteha e cuero cu un crema cu protector solar cu tin un factor SPF riba 30. Tambe, si bay lama, bo ta bisa cu lo bay den e piekhour di e solo y ta bay sinta bao di un parasol. Tambe mester watchout, pasobra e santo blanco di nos beachnan, ta refleha e solo. E solo ta kaats y bin back. E solo ta dal riba e santo blanco di e beach y ta straal bin ariba back y asina toch por haci daño.
Muchanan:
Tambe e muchanan cu ta pone den sombra, mester uza un protector solar, cual ta hopi importante. Awendia tambe nos ta mira trahenan di baño cu tin manga largo. Eseynan ta recomendabel pa uza e ora. Mester hunta e mannan, e oreanan y e nanishi hopi bon.
Basalion:
Si wak e cancer basalion, ta un tipo di cancer cu bo ta wak’e hopi biaha riba e nanishi, na e orea, na e mannan, unda cu e curpa ta ricibi mas di e rayonan di solo. Con bo por reconoce? E ta un tumor cu ta cumins manera un puistje y a lo largo e ta haya un deuk mey mey. E parti pafo ta manera un crater di un volcan. E parti pafo ta manera briya un tiki. Esey ta un manera pa reconoce e cancer. No keda warda si bo ta wak un desaroyo asina riba bo cuero.
E cancer aki no ta un cancer cu ta plama, pero e ta crece den profundidad. Bo por imagina si e crece riba e nanishi, of bo orea. E ta distrui e kraakbeen, of e ta distrui e weso. Pa sak’e ta mas dificil. E ora ey hopi biaha ta bin un problema cosmetico. Vooral si ta nanishi tambe. Hopi biaha e no ta keda nechi. Ta importante pa bay na tempo y despues cu e worde trata, e por worde opera of cu criocirurgie. Hasta mester bestraal’e den cierto casonan. E ora tin cu keda control’e pa cinco aña, pa asina wak si e no ta bin back den vecindario. Tin biaha nan ta bin riba mas luga. E ta un cancer cu por bin na mas luga.




